Gotlar, Vizigotlar ve Ostrogotlar: Avrupa'ya şekil veren boylar

Gotlar, Vizigotlar ve Ostrogotlar

Gotlar MS 300'lerin sonlarında ve 400'lerin başlarında Roma yönetimine karşı savaş vermiş göçebe bir Cermen halkıdır. Avrupa'nın çoğunu yüzyıllar boyu kontrol eden Roma İmparatorluğu'nun çöküşünü hızlandırdılar. Gotların yükselişi Avrupa'da Orta Çağ döneminin başında yaşandı. Vizigot ismi Gotların batıdaki boylarına verilen isimken doğudakilere ise Ostrogot denildi. Vizigotların ataları 376'da Roma İmparatorluğu'nu istila etmeye çalışmış, başarılı da olmuş ve 378'deki Edirne Savaşı'nda galip gelmiştir.

Gotlar ve Vizigotlar kimdir?

Romalıları Avrupa kıtasını büyük kısmından atan Gotlar bugünkü Almanya'dan Doğu Avrupa'daki Tuna ve Don nehirlerine ve güneydeki Karadeniz'den kuzeydeki Baltık Denizi'ne kadar geniş toprakları kontrol altına aldı. 410 yılında Roma'yı yağmaladılar ve Vizigotlar artık İber Yarımadası'ndan (bugünkü Portekiz ve İspanya) Doğu Avrupa'ya kadar yayıldı.

I. Alarik

Gotların Vizigot boyunun, Tervingi ismini taşıyan önceki bir Got boyunun torunları olduğu düşünülür. Tervingi aslında 376'da Roma İmparatorluğu'nu ilk kez işgal eden ve 378'de Edirne'de Romalıları mağlup eden Got boyuydu. Edirne'nin ardından Vizigotlar ve Romalılar, sonraki 10 senede hem ticaret ortakları oldu hem de savaştı. İlk Vizigot kralı I. Alarik 410 yılında boyunu aldı ve bir İtalya seferi düzenledi. Beraberinde Roma'yı da yağmaladı.

İLGİLİ:  Şehir devleti nedir? Farkı, tarihi ve örnekleri

Alarik ile Vizigotlar Avrupa'daki başlıca güçleri yenerek krallıklarını Galya bölgesinde (bugünkü Fransa) kurdu. Önce Roma İmparatorluğu'nun uzak bir ulusu oldular ve daha sonraysa bölgelerini bugünkü İspanya ve Portekiz'i kapsayacak şekilde genişlettiler. Bu iki toprağı 500'lü yılların başında Suevileri ve Vandalları yenerek ele geçirdiler. Başta Romalılarla iyi ilişkiler kurdular ve hatta onlardan koruma aldılar.

Ancak kısa süre sonra bozuştular ve Vizigotlar, Kral Eurik'in yönetimi altında 475'te ülkelerinin tam yönetimini üstlendi. 400'lerin ortasından 700'lerin başına kadar İspanya ve Portekiz'i kapsayan İber Yarımadası'nda yaşadılar ve böylece göçebeliğe son verdiler, ta ki Müslüman Afrikalı Morolar tarafından mağlup edilinceye kadar. O ana kadar bölge Vizigot Krallığı adını taşıyordu.

Ostrogotlar kimdir?

ostrogotların romayı istilası
Ostrogotların Romayı istilası.

Ostrogotlar veya doğu Gotları Karadeniz yakınında yaşadı (bugünkü Romanya, Ukrayna ve Rusya). Öteki Gotlar gibi Ostrogotlar da Roma topraklarına akın yapmayı sevdi. Ancak bir gün karşılarında Moğol-Türk ordusu Hunları buldular. Bastırıldılar ancak Attila'nın ölümüyle yeniden Roma topraklarına yayılmaya başladılar.

İLGİLİ:  İsveç, Norveç ve Danimarka Vikinglerinin farkı nedir?

Kral Teoderik ile Ostrogotlar Karadeniz'den İtalya'ya yayılarak İtalyan yarımadasının hakimi oldu. Ancak kuzenlerinin aksine Bizans imparatoru Justinian'a ve diğer rakiplerine karşı yürüttükleri seferler tarihten silinmelerine neden oldu.

Vizigot Kanunu

Vizigot Kralı Chindasuinth 643'te Vizigot Yasası'nın hazırlanmasını emretti. Yasalar 654'te Chindasuinth'in oğlu Recceswinth tarafından genişletildi. Dikkati çeken unsur Vizigot Yasası'nın hem Gotlar hem de fethedilen Roma kökenli insanlar için eşit şekilde uygulanması kararıdır. Yasa ile Vizigot Krallığı'nda yaşayan herkes "hispani" kabul edildi ve "got" ile "roman" arasındaki ayrım bitirilmiş oldu ("Hispani" terimi zamanla İspanyol kökenli olanları ifade eden "Hispanik" sözcüğüne dönüşmüştür).

Vizigot Yasası'nda Roma, Katolik ve Cermen boy hukukunun unsurları da mevcuttu ve evlilik ile mülk mirasına dair maddeler konuldu. Yine ilgi çekici bir şekilde yasa kadın haklarına dair oldukça ilericidir: Bir kadının, kocasından veya erkek akrabasından ayrı olarak mülk miras almasına ve malvarlığını bağımsızca yönetmesine izin verilir.

Yine yasaya göre kadınlar yasal işlemlerde kendilerini temsil edebilir ve evliliklerini kendi gerçekleştirebilir. Bu yüzden Vizigot Yasası'nın bazı maddeleri krallık yıkıldıktan sonra da yaşadı. Tarihçiler, 10. yüzyılda Galiçya Krallığı için hazırlanan manastır tüzüklerinde Vizigot Yasaları'na rastladılar. Yine 700'lü yılların başında Vizigotları yenen Müslüman Moroların oluşturduğu yasanın temeli bu olmuştur.

İLGİLİ:  Dünya tarihi /361–400/ Çin'de On Altı Krallık, Gotların Roma baskısı ve Edirne'de savaş, Roma bölünmesi

Tarih boyunca çoğu Müslüman ulusun yaptığı gibi Morolar, Hıristiyanların kendi yasalarına göre özgürce yaşamasına izin verdi ve tek şart olarak çatışmama çıkarmamasını istedi. Zaten Vizigot Yasası da bu konuda iyimserdi. Özgün Vizigot Yasası'nın 1050'de yapılmış Katalanca bir çevirisi vardır ve bugünkü Barselona bölgesinde konuşulan dilin en eski örneklerinden biridir.

Vizigotların bıraktıkları

Vizigotlar bir krallık olarak çöktü ancak bıraktıkları bugün bir noktaya kadar hayatta. Örneğin çoğu Got boyu gibi Vizigotlar da 5. ve 6. yüzyılda Alman paganizm inancını bıraktı ve Hıristiyanlığı benimsedi. O zaman Roma genel olarak Katolik (Nicean) olsa da Vizigotlar İsa'nın ilah olarak görülmediği Ariusçuluk mezhebini seçmişti. Romalılar bu yüzden Vizigotları kafir olarak gördü ancak 7. yüzyılda onlar da Katolikliğe geçti. Toledo, İspanya'da bulunan küçük Santa María de Melque kilisesi hala ayakta olan bir Vizigot yapısıdır.

Atabay Gökbörü tarafından

Coğrafya ve astronomi üzerine geniş kapsamlı içerikler hazırlıyor. Diğer ilgi alanları canlı hayatı, bilim tarihi ve ülkeler olarak sıralanır. Aynı zamanda bağımsız video oyunlarına ilgilidir.