Black Power hareketi nedir?

black power

Black Power terimi 1960'lar ile 1980'lerde popülerleşen politik bir slogan olmuştur. Çeşitli ideolojileri benimsemiş ve kendi kaderini tayin etmeyi amaçlayan siyahi insanları ifade eder. En bilinen haliyle Amerika Birleşik Devletleri içinde popülerleşmiştir. Ancak Black Power Movement tüm özellikleriyle yurt dışındaki ülkelere de ulaştı. Peki Black Power hareketi nedir?

Black Power movement ve kökenleri

'Siyah Gücü' ilk kez 1966'da dile getirildi. James Meredith'in Korkuya Karşı Yürüyüş sırasında vurulmasının ardından, Sivil Haklar Hareketi içinde söz sahibi olan Öğrenci Şiddet Karşıtı Koordinasyon Kurulu, 16 Haziran 1966'da bir konuşma yaptı. İçlerinden Kwame Ture (Stokely Carmichael) şu ifadeleri kullandı:

"Bu, tutuklandığım yirmi yedinci sefer ve artık hapse girmeyeceğim! O beyaz adamların bizi tekmelemesini engellememizin tek yolu kontrolü devralmaktır. Şimdi hep beraber söyleyeceğimiz şey Black Power olacak!"

Konuşma, Black Power ifadesinin politik slogan olarak kullanıldığı ilk yerdir. Kaynak noktasının Richard Wright'ın 1954 tarihli kitabı "Black Power" olduğu düşünülür. Bundan sonraki konuşmalarda popüler bir slogan halini almıştır ve Martin Luther King'in Güney Hristiyan Liderlik Konferansı gibi şiddet karşıtı gruplar tarafından geliştirilen "Özgürlük Şimdi!" sloganına kıyasla öfke doludur.

İLGİLİ:  Dünya tarihi /1865–1869/ Alaska ABD'ye satılıyor, Abraham Lincoln'ün ölümü, Üçlü İttifak Savaşı, Meiji Restorasyonu

Önceki hareketlerin aksine yeni akım 'kilise' ve 'kralın' sevgisini kazanmayı amaçlamıyordu.

1966'da birçok siyahi insan, Sivil Haklar Hareketi'nin ırk ayrımına son verme girişimini başarısız buldu. Hareketin Amerika'nın yüzyıllar boyunca siyahi olanları zayıflatma ve küçük düşürme yöntemlerini (ekonomik, sosyal ve kültürel olarak) ele almadığına inanılıyordu. Özellikle genç siyahiler, Sivil Haklar Hareketi'nin yavaş temposundan bıkmıştı. "Black Power" bu noktada güçlendi ve Siyahi Özgürlük Mücadelesi'nin yeni simgesi oldu.

Black Power'ın başlangıcı

black panther veya kara panter black power'ı destekledi
Yeni siyahi akım Kara Panter partisiyle desteklenmiştir

Black Power Hareketi 1960'larda başladı ve 1980'lere kadar sürdü. Hareket şiddet karşıtı ve proaktif savunma olmak üzere farklı taktikleri benimsedi. Nihai amaç Black Power'ın ideolojik prensiplerini hayata geçirmekti: Siyahi otonom ve özerklik. Amerika'da başlamış olsa da sloganının basitliği ve kapsayıcılığı, Somali'den Büyük Britanya'ya kadar evrensel olarak benimsenmesini sağladı.

"… bu insanların özgürlüğünü gerekli olan her türlü yolla getirin. Bu bizim sloganımızdır. Gerekli olan her şekilde özgürlüğü istiyoruz. Gerekli olan her şekilde adalet istiyoruz. Gerekli olan her şekilde eşitliği istiyoruz.

Malcolm X

Hareketin köşetaşı Kara Panter Meşru Müdafaa Partisi'dir. 1966 Ekim'inde Huey Newton ve Bobby Seale tarafından kurulan Kara Panter Partisi, devrimci bir sosyalist organizasyondu. Panterler konut, işsizlik ve hırsızlık gibi konuları kapsayan 10 Noktalı Program ile biliniyorlardı. Program, siyahilerin kendilerini savunma becerilerini geliştirme konusunda ısrarlıydılar. Parti, FBI programı COINTELPro tarafından yoğun şekilde hedef alındı. Sonuç olarak birçok siyahi eylemci öldürüldü veya hapse atıldı.

İLGİLİ:  Keşfedilen en değerli elmaslardan biri ve yumurta büyüklüğünde
black power ve 1968 Meksika Olimpiyatları'nda yapılan 'Black Power Salute'; Tommie Smith ve John Carlos tarafından madalya töreninde gerçekleştirildi.
1968 Meksika Olimpiyatları'nda yapılan 'Black Power Salute'; Tommie Smith ve John Carlos tarafından madalya töreninde gerçekleştirildi.

Kara Panter Partisi başlarda siyah erkeklerle başlatıldı. Ancak varlığı süresince misogyny (kadın düşmanlığının ırkçılıkla birleşmesi) ile mücadele ederken partiye kadınlar da dahi olmaya başladı. Black Power Hareketi'ndeki kayda değer aktivistler arasında Elaine Brown (Kara Panter Partisi'nin ilk başkanı), Angela Davis (ABD Komünist Partisi lideri) ve Assata Shakur (Kara Kurtuluş Ordusu üyesi) vardı. Bu kadınların üçü de ABD hükümetinin hedefinde oldu. Hareket, 1970'li yılların sonlarında düşüşe geçmesine rağmen, Freddy Hampton ve daha fazla kişinin acımasız zulme maruz kalmasından dolayı siyahi Amerikan sanatı ve kültürü üzerinde kalıcı bir etkiye sahip oldu.

İLGİLİ:  Metrik sistemi kim, nasıl buldu? Tarihi hikayesi

Sanat ve kültürde Black Power

Black Power, politik bir slogandan fazlasıydı; zenci kültüründe genel bir değişimi başlattı. "Black is Beautiful" (Siyah Güzeldir) hareketi takım elbise gibi geleneksel siyah stillerin yerini aldı. Aynı zamanda afro saçların ve "soul" (ruh) ifadesinin yaygınlaşmasını sağladı.

"Siyah olmaktan utanmaktan vazgeçmeliyiz. Geniş bir burun, kalın dudak ve kabarık saçlar biziz ve onlar hoşlansalar da hoşlanmasalar da buna güzel diyeceğiz."

Kwame Ture

Amiri Baraka'nın kurduğu Kara Sanat Hareketi, siyahileri kendi dergilerini ve diğer yazılı yayınlarını çıkarmaya ve özerkliklerini kazanmaya teşvik etti. Nikki Giovanni ve Audre Lorde gibi birçok kadın yazar, çalışmalarında siyahi kadınlık, aşk ve kent mücadelesi temalarını işleyerek Siyah Sanat Hareketi'ne katkıda bulundu.

Black Power'ın siyasal bir slogan, hareket ve kültürel ifade biçimi olarak etkileri şu anki Siyahi Yaşam Hareketi'nde devam etmektedir. Bugünün siyahi aktivistlerinin çoğu Black Power aktivistlerinin 10 Noktalı Program gibi çalışmalarını ve teorilerini örnek alır. Amaçları arasında polis şiddetini bitirmek vardır.